هفته پیش سازمان سنجش نتایج قبولشدگان کاردانی و کارشناسی دانشگاه جامع علمی کاربردی را اعلام کرد و داوطلبان پذیرش شده باچه ذوق و شوری همراه با والدین از مسافتهای دور و نزدیک برای نامنویسی و شروع اولین ترم تحصیلی خود وارد دانشکده شدند. دو روز است که باران ملایمی شب و روز مصفای روز بهاری این شهر خطه شمال جنوبیان گردیده و این طراوت طبیعت را به فال سرسبزی بهار و تابستان این دیار میشماریم. به قیافه هاکه توجه میکردم چقدر ساده و بی آلایش و بی آرایش بدنبال ثبت نام بودند و با اصطراب خاصی مدارک خود را مهیا میکردند و غربت محل جدید در ذهن آنان چه اینده ای را رقم میزد.( خدا میداند) . غالبا دانشجویان در ترمهای سوم به بعد پوست عوض میکنند و شخصیتی کاملا متفاوت نسبت به روزهای اوان پیدا میکنند . همین هیاهو برای من خلوتی ایجاد کرد تا خاطرات گذشته دوران دانشجویی خودم را مرور کنم .قصد کردم خاطرات را به نثر بکشم که فل بداهه حاصلش این عبارات زیر شد.
باغـهای باصفا و درختزارها و جویبارها و چشمه سارها از دیرباز مورد دلبستــگی مـا ایرانیـها بوده و مردم این سرزمـین همواره به طبیعت و درخت و گل و سبزه عشق می ورزیدند و شهرهای تاریخی ایران نیز همواره پذیرای حضور باغ در اشکال گوناگون خود بودهاند، بطوریکه نحوه حضور و ظهور باغ در شهر دارای ابعاد بسیار متفاوتی است و در هر کجا بسته به محیط، اقلیم و فرهنگ شکل خاصی را پذیرفته است.
از آنجا که گستره باغ ایرانی تنها به تک باغها خلاصه نمیشود و میتوان ابعاد متفاوتی از حضور این پدیده در زندگی خصوصی و جمعی ایرانیان بر شمرد و از آنجا که مقیاس باغ ایرانی از حیاط کوچکترین خانهها تا مقیاس شهر، پایتختهایی چون اصفهان عهد صفوی جلوه مینماید، از این رو جایگاه باغ در شهرهای ایرانی از اهمیت خاصی برخوردار است که با توجه به نزدیکی به نوروز و فصل گشت و گذار در این ایمیل چند نمونه از باغهای تاریخی و مشهور سرزمینمان ایران به شما دوستان پرشیـن استارمعرفی می شود.
باغ ارم شیراز
باغ ارم شیراز به عنوان مكانی دیدنی و تفریحی مورد بازدید گردشگران قرار میگیرد. شیوه معماری عمارت باغ ارم كه در دوره پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار بنا گردیده با ویژگیهایی كه دارد همچون سایر بناهای همانند آن دوره پیروی از اسلوب معماری زندیه و صفویه است. موقعیت باغ ارم در شمال غربی شیراز در خیابان ارم قرار دارد. به طوری كه از اسناد تاریخی بر میآید، این باغ تا سال 1325 ه.ش. در خارج شهر شیراز و در سمت شمال غربی آن واقع بوده و اطراف آن بیابان و رودخانه و سنگلاخ بوده است.
با گسترش شهر شیراز، به تدریج این باغ در داخل شهر و در شمال غرب آن قرار گرفت و هم اكنون با گسترش بیشتر شهر شیراز به سمت غرب، این باغ در شمال شهر شیراز قرار گرفته است. باغ ارم از ضلع شمال غربی به بلوار دانشجو (خیابان آسیاب سه تایی)، از شمال شرقی به بلوار ارم و در رأس شمالی به میدان ارم محدود می گردد. این باغ در دامنه كوه آسیاب سه تایی قرار داشته و در حدود 3-2 كیلومتر تا كوه معروف بابا كوهی، در شهر شیراز فاصله دارد.
باغ جهان نمای شیراز
باغ جهاننما یكی از كهنترین باغهای شیراز است و در نزدیكی آرامگاه حافظ كه در دوران گذشته جزء صحرای جعفرآباد و مصلی بوده واقع شده است. در دوره سلسله آل مظفر و آل اینجو این باغ و دشت زیردست حوالی آن سرسبز و بسیار آباد بوده است. به دو دشت جعفرآباد و مصلی كه همواره پوشیده از باغهای جان نواز و روحافزا بوده در اشعار حافظ شیرازی اشاره شده است و از صفا و سرسبزی آن سخن به میان آمده است.
باغ جهاننما در هنگام اقامت تیمور گوركانی در شیراز، همچون سایر باغ های نامدار آن دوره مورد توجه واقع شده به طوری كه همانند آن باغ را در اطراف سمرقند هم احداث نموده و آن را جهان نما نامیده بود. باغ جهاننمای شیراز در دوره صفویه نیز آباد و با اهمیت بوده است. موقعیت باغ جهاننما در ضلع شرقی خیابان حافظ (دروازه قرآن) بالاتر از میدان حافظیه در شهر شیراز واقع شده است.
باغ چهل ستون اصفهان
شهر اصفهان به بركت وجود زاینده رود دارای باغهای متعدد و دشتهای سرسبز بوده است. باغ شهر اصفهان از جمله باغ شهرهای ایران و نماینده تجربهای كامل در رابطه با طراحی شهری از حدود 400 سال پیش از آغاز سلطنت صفویان در اصفهان است و باغ چهلستون اصفهان، نمونهای از یك باغ سلطنتی از دوره صفوی است. باغ چهل ستون که بالغ بر 67000 متر مربع مساحت دارد در دوره شاه عباس اول احداث شده و در وسط این باغ عمارت چهل ستون قرار دارد. در زمان شاه عباس دوم در این بنا تغییرات کلی پدید آمد و تالار آینه و تالار هجده ستون و دو اتاق شمالی و جنوبی تالار آینه و ایوان های طرفین سرسرای پادشاهی و حوض بزرگ مقابل تالار با کلیه تزئینات نقاشی و آینه کاری و کاشی کاری دیوارها و سقف ها به آن افزوده شده است.
باغ چهلستون درون شهر اصفهان و در شرق خیابان چهار باغ پایین و جنوب خیابان سپه و غرب میدان نقش جهان واقع شده است. باغ در بستر شهر و در میان سایر باغها شكل گرفته و به گونهای استقرار یافته بود كه امكان دسترسی به آن از سایر باغها میسر بوده است. مجموعهای از این باغها كه در امتداد چهارباغ شكل گرفته بودند یكی از شالودههای اصفهان عصر صفوی را شكل میدادند و نقش باغ چهلستون از این جنبه ممتاز است كه حلقه پیوند دهنده این شالوده و شالوده دیگر شهری یعنی مجموعه نقش جهان بوده است.
باغ چهلستون در بستر شهری خود با دیوارهایی از محیط پیرامون خود مجزا گشته و امروزه ارتباط آن با سایر عناصر شهری بسیار محدود گردیده و یا شاید بتوان گفت از بین رفته است. ارتباط میان عناصر عمده شهری (میدان نقش جهان و یا سایر بناهای عمومی تاریخی) هم از نظر عملكردی هم از نظر منظر شهری، درگذشته وجود داشته كه ساختار شهری را به روشنی تعریف مینموده است. هم اکنون ارتباط میان میدان نقش جهان و باغ چهلستون دیگر وجود ندارد. درگذشته به كمك فضاهای كوچك سرپوشیده میانی، مانند ورودیها و ملحقات این ارتباط وجود داشته است. باغ چهلستون در گذشته نه تنها در ساختار كلی شهر مفهوم روشنی داشته بلكه خود نیز از نمود و جلوه ویژهای برخوردار بوده است.
باغ عفیف آباد (گلشن) شیراز
باغ گلشن یكی از باغهای قدیمی شیراز است. این باغ در دوره صفویه از باغهای آباد و مهم شیراز و محل نزول پادشاهان بوده است. یعقوب خان ذوالقدر حكمران فارس در زمان شاه عباس صفوی، در قسمتی از اراضی این باغ قلعهای محكم ساخته و برای بنای این قلعه سنگهای گورستان جعفرآباد و مصلی را به كار برده است. پس از صفویه این قلعه ویـران شد و این باغ، سـال ها رونق و آبادانی خود را از دست داد. در سال 1863م (1284 ه.ق) میرزا علی محمد خان قوامالملك عمارت و باغ فعلی را احداث نمود. وی برای آبیاری درختان باغ كاریز لیمك را كه در قصر قمشه بود خریداری كرد.
در آن دوره كه معاصر حكومت قاجاریه است، باغ گلشن یكی از زیباترین باغ های شیراز به شمار می رفته است. دور این باغ حصاری از چینه گل كشیده و انواع درختان میوه به جز نارنج و خرمالو در آن كاشته بودند. همچنین خیابان هایی با ردیف درختان سرو و صنوبر و چنار و بید و عرعر و آبشارهای سنگی با آب جاری و دائمی در باغ احداث كرده بودند. در دو جانب آبشارها، گیاهان مرغ و چمن كاشته بودند. حوضی كه در صحن عمارت این باغ بوده بازمانده سالیان ویرانی باغ است.
باغ شاهزاده ماهان كرمان
باغ شاهزاده ماهان كرمان یكی از نمونه باغ تختهای ایرانی است كه از شرایط مساعد طبیعی ممتازترین بهره برداری را نموده است. باغ شاهزاده، ماهان در عصر قاجار در دوران یازده ساله فرمانفرمایی عبدالحمید میرزا ناصرالدوله (١٢٩٨ ه . ق تا ١٣٠٩ ه. ق) احداث گردید كه با مرگ وی ساخت باغ ناتمام ماند. محل استقرار این باغ در نزدیكی مقبره شاه نعمت الله ولی در دامنه ارتفاعات جوپار است.
وجود خاك حاصلخیز، آفتاب لازم، وزش باد ملایم و نسیم و بالاخره دسترسی به آب (قنات تیگران) امكان ایجاد باغی در آن مقیاس را در گسترهای خشك و بی آب و علف، معجزه گونه فراهم ساخته است. باغ شاهزاده ماهان با وجود همه كیفیتهای طبیعی و مصنوع خود به خاطر دگرگونی شرایط سیاسی و اجتماعی دوران برای مدت طولانی خارج از سكنه و متروك ماند و دچار آسیبهای فراوانی گردید. خرابیهای وارد شده، كلیه قسمت های باغ را شامل می گردید. ویرانی ها شامل بناهای اصلی و همچنین محوطه باغ بوده است. باغسازی و عناصر شكل دهنده باغ نیز (مانند آبراههها، استخرها، پیاده روها و بالأخره طبیعت گیاهی باغ، نظیر درختان، كرت ها و بسترهای گلكاری) از این گزند در امان نبودهاند.
باغ شاهزاده ماهان در فاصله 35 كیلومتری جنوب شرقی شهر كرمان و در فاصله 6 كیلومتری شهر ماهان در مسیر جاده كرمان، بم در نزدیكی ارتفاعات جوپار بنا گردیده است. این باغ در بستر كویر و در میان ارتفاعات جوپار و پلوار شكل گرفته است. كوههای پربرف جوپار منظر زیبایی در محور اصلی باغ ارائه می دهند كه از ویژگی های خاص این منطقه است. ارتفاع این منطقه از سطح دریای آزاد 1850 متر است و با توجه به این كه باغ شاهزاده در دامنه كوه جوپار قرار گرفته، از ارتفاع 2000 متر از سطح دریای آزاد برخوردار است.
باغ نیاوران (مجموعه فرهنگی- تاریخی) تهران
باغ نیاوران در شمالیترین نقاط شهر تهران و در دامنه رشته كوه های البرز واقع شده، ارتفاع این منطقه نزدیك به 1800 متر از سطح دریاست. محوطه محصور این مجموعه حدود 12 هكتار است و در مجموع از پوشش گیاهی و فضای سبز مناسبی برخوردار است. وجود اشجار و درختان كهنسال در این مجموعه نشان از قدمت و تاریخ چندین ده ساله آن است. بناهای این باغ متعلق به دوره های قاجار و پهلوی می باشد.
مجموعه فرهنگی، تاریخی نیاوران عرصه ای مشجر و محصور به شکل چند وجهی غیر منتظمی به وسعت 122350 متر مربع حدوداً 2/12 هکتار می باشد که سه کاخ (صاحبقرانیه)، (احمدشاهی) و (نیاوران) همراه با تعداد معتنابهی از بناها و فضاهای خدماتی، رفاهی را در میان دارد. از حیث موقعیت مکانی و سابقه استقرار، مجموعه را باید محدوده ای از توابع روستای قدیمی نیاوران محسوب نمود. روستای مذکور اگرچه همزمان با شکل گیری کاخ ییلاقی صاحبقرانیه در مقیاسی محدود رو به آبادانی گذاشت اما همچنان حتی در دوره حکومت پهلوی اول، واجد ساختارهای روستایی بود.
تنوع گونههای مختلف گیاهی از ویژگیهای بارز باغ نیاوران محسوب می شود كه عموماً شامل جمعیتی از گیاهان است كه با شرایط محیطی منطقه از سالها قبل سازگار بودهاند. تعدادی گونههای غیر بومی نیز در مجموعه موجود است كه به تدریج با شرایط محیطی منطقه سازگاری یافتهاند و زیبایی خاصی به مجموعه بخشیدهاند و هم اینک منطقه نیاوران که هنوز بخش هایی از چهره اولیه خود را حفظ نموده است همراه با محدوده پیرامونی و مشخصاً مجموعه فرهنگی، تاریخی نیاوران، در محدوده ناحیه 4 از منطقه 1 شهرداری تهران قرار دارد.
باغ دولت آباد یزد
در یادگارهای یزد، نوشته ایرج افشار آمده است که مطالعه تواریخ قدیم یزد نشان می دهد که باغ های مهم و بزرگ و زیبا از قدیم ترین ایام در آنجا ساخته می شده و ذکر بسیاری از آنها در آن کتب موجود است. از جمله در تاریخ جدید یزد از سی باغ نام رفته است. ولی افسوس که اثری از هیچکدام از آنها اکنون برجای نیست. باغ دولت آباد یزد از نمونه باغ های بزرگ ایران است که در سال 1160 هجری قمری در دوره زندیه بنا گردیده است. بادگیر مرتفع و زیبای آن با ارتفاع 33 متر از سطح زمین بلندترین بادگیری است که تاکنون شناسایی شده است. این باغ بزرگ یکی از بنیادها و آبادانی های محمدتقی خان مشهور به خان بزرگ، سر سلسه خاندان خوانین یزد و مرد مقتدر آن عهد است. او ابتدا قناتی با نام دولت آباد ایجاد کرد و سپس از آب آن قنات باغ دولت آباد را به وجود آورد. قنات تاریخی عظیم و مهم دولت آباد دارای قدمتی بیش از دویست سال است که از احداث پنج رشته قنات تشکیل شده است.
یزد به دلیل موقعیت جغرافیایی و ارتباط خاصی كه به دلیل واقع شدن در مركز كشور داشته از روزگاران پیش همواره مورد توجه و دارای جایگاه ویژهای بوده است. استان یزد با شرایط آب و هوایی بیابانی گرم و خشك و مقدار متوسط بارندگی سالانه بین 50 تا 100 میلیمتر، یكی از خشكترین استانهای كشور به شمار میرود. اختلاف دمای شب و روز در این استان بین 9/11 تا 7/20 درجه سانتیگراد متغیر است.
باغ دولت آباد یزد با مساحتی بالغ بر 40000 متر مربع از مشهورترین و زیباترین باغهای شهر یزد محسوب میشود. ورودی اصلی باغ در ضلع غربی آن و به سمت بلوار دولت آباد گشوده میشود، ورودی كه هم اكنون مورد استفاده عموم قرار دارد در ضلع جنوبی باغ در كنار رودخانه خشك واقع گردیده است. علاوه بر آن درِ دیگری به خیابان انقلاب راه دارد كه در سمت شمالی مجموعه واقع شده است. باغ فین کاشان
شهر كاشان در حاشیه كویر در فاصله 220 كیلومتری جنوب شهر تهران و 86 كیلومتری جنوب شهر قم قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریای آزاد بین 940 تا 1130 متر میباشد و فین قصبه ای است در بخش مركزی شهرستان كاشان كه دارای دو قسمت جداگانه فین بزرگ و فین كوچك است و بعضی آن را فینین نامند. فین در شش هزار گزی باختر كاشان قرار گرفته است و به واسطه كثرت اشجار و آب و هوای خوب یكی از تفرجگاه های اطراف كاشان است. آب آن از چشمه معروف سلیمانیه و سفیدآب تأمین میشود و طبق نوشته دونالد ویلبر در كتاب باغ های ایرانی و كوشك های آن: "وقتی مسافر به شهر تاریخی كاشان نزدیك می گردد میتواند در سمت راست جاده، باغ فین را با سروهای زیبایش مشاهده كند، با بازدید از این نقطه می توان گفت كه مهمترین نقطه این شهر را دیده است."
ناحیه فین یكی از تفرجگاههای اطراف كاشان است و میتوان نسبت ناحیه فین به كاشان را مانند منطقه تجریش به تهران دانست. ناحیهای كه باغ فین در آن قرار گرفتهاست، به نام فین كوچك معروف بوده و در جنوب غربی شهر كاشان قرار دارد. باغ تاریخی فین در منتهی الیه جنوب شرقی جاده فین (خیابان امیركبیر) در شهر كاشان و در مجاورت مظهر چشمه تاریخی سلیمان قرار گرفتهاست. در گذشته در ناحیه فین منظومهای از باغها وجود داشته كه باغ فین با اهمیتترین و در حقیقت نگین آن منظومه بودهاست.
در سال ۱۳۳۰ خورشیدی، باستان شناس آلمانی ویلهلم کونیک و همکارانش در نزدیکی تیسفون ابزارهایی از دوران اشکانیان را یافتند.
پس از بررسی معلوم شد که این ابزارها پیلهای الکتریکی هستند که به دست ایرانیان در دوران اشکانیان ساخته شده و به کار برده میشدهاند.
او این پیلهای تیسفون را Bagdad Battery نامید.
اکتشاف این اختراع ایرانیان به اندازهای تعجب و شگفتی جهانیان را بر انگیخت که حتی برخی از دانشمندان اروپایی و امریکایی این اختراع ایرانیان را به موجودات فضایی و ساکنان فراهوشمند سیارات دیگر که با بشقابهای پرنده و کشتیهای فضایی به زمین آمده بودند، نسبت دادند، و آن را فراتر از دانش اندیشمندان و پژوهشگران ایرانی دانستند.
برای ایشان پذیرفتنی نبود که ایرانیان ۱۵۰۰ سال پیش از گالوای ایتالیایی(۱۷۸۶ میلادی) پیل الکتریکی را اختراع نموده باشند.
یونانیان و مصریان با الکتریسیته ساکن آشنایی داشتند.
پارتیها (اشکانیان) در تیسفون در فاصله سالهای ۲۵۰ق.م تا ۲۲۴ پ.م. باتری الکتریکی ساختند.
شرکت جنرال الکتریک این باتریها را شبیه سازی کرده است
۲۰۰۰ سال پیش از اینکه کنت ولتا الکترودهای مشهور خود را به پای قورباغه متصل کند، باتری الکتریکی مورد استفاده ی پارتیان (اشکانیان) بوده. این باتریها به باتریهای تیسفون مشهورند.
با روش “تعیین عمر کربنی (Radiocarbon dating)
”دریافتند که قدمت این پیلها به 200 پ.م. می رسد.
این پیلها دارای بدنه ی بیرونی از جنس ارتن ور بوده که حاوی میله ای آهنی است و به وسیله ی بخشی از بدنه ی مسی (میله ی آهنی درون استوانه ی مسی) ایزوله شده است.
زمانی که درون محفظه با محلولی الکترولیت مانند آبلیمو پر شود، این وسیله جریان الکتریکی خفیفی تولید می کند. آزمایشهای بعدی نشان داد که این وسیله ممکن است برای آبکاری جواهرات به کار می رفته
در سال ۱۹۳۸ باستان شناس آلمانی ویلهلم کونیگ که در آن زمان اداره ی موزه ی تیسفون را به عهده داشت، در زیر زمین این موزه به جعبه ای برخورد که شیئ (اشیا) عجیبی در خود داشت.
او پس از تحقیقاتی به این نتیجه رسید که این وسیله شبیه یک باتری مدرن است.
او در مقاله ای این مطلب را منتشر کرد و از این وسیله با عنوان باتری باستانی یاد کرد که برای آبکاری و انتقال لایه ای از طلا یا نقره از سطحی به سطح دیگر به کار می رفته.
وی همچنین این تئوری را مطرح کرد که احتمالا با اتصال چند باتری باستانی قادر بودند که (ولتاژ) خروجی بیشتری تولید کنند. ویلارد گری (Willard Gray)، یک مهندس برق شرکت جنرال الکتریک در ایالت ماساچوست، پس از مطالعه ی مقاله ی کونیگ تصمیم گرفت این باتری را بازسازی کند.
زمانی که او درون کوزه ی سفالین را با آب انگور، سرکه یا محلول سولفات مس پر کرد موفق به تولید ولتاژ حدود 1.5 تا 2 ولت شد.
در 1978 دکتر اگبرشت مصر شناس مشهور نمونه ای از باتریهای تیسفون را بازسازی کرد و آن را با آب انگور پر نمود و توانست ولتاژ 0.87 ولت تولید کند که از آن برای طلاکاری یک پیکره ی نقره ای استفاده کرد.
او از این آزمایش نتیجه گرفت که بسیاری از اشیای باستانی که در موزهها به عنوان طلا در نظر گرفته می شوند ممکن است نقره هایی باشند که آب طلا داده شده اند.
نمونههای بیشتری از این باتریهای باستانی در سال 1999 توسط دانشجویان دکتر Marjorie Senechal، استاد ریاضیات و تاریخ علم در Smith College ماساچوست، ساخته شد.
آنها با پر کردن کوزه ی آن با سرکه قادر به تولید ولتاژ 1.1 ولت بودند.
علاوه بر تئوری استفاده از این باتریها برای آبکاری فلزات، تئوریهای دیگری مبنی بر استفاده ی پزشکی یا موارد دیگر داده شده
ایرانیان از این پیلهای الکتریکی جریان برق تولید میکردند و از آن برای آبکاری اشیا زینتی سود میجستند.
اما در پهنه دریانوردی ایرانیان از این اختراع جهت آبکاری ابزارهای آهنی در کشتی و جلوگیری از زنگ زدن و تخریب آنها استفاده میکردند.
سر چارلز اسپنسر چاپلین (Sir Charles Spencer Chaplin) در 16 آوریل سال 1889 (122 سال پیش) در لندن به دنیا آمد. چارلی مهمترین و تاثیرگذارترین شاگرد مك سنت و فرزند یك نمایشگر تالارهای محلی موسیقی انگلیسی به نام جرالدین چاپلین بود. والدین چاپلین هر دو هنرمندانی در سالن بزرگ شهر لندن بودند و هر دو بازیگر و آوازهخوان، اما پیش از آنكه وی 3 ساله شود از هم جدا شدند.
چارلی آواز خواندن را از مادرش آموخت. بعدها مادرش دچار بیماری روانی میشود و در یك آسایشگاه در حوالی لندن بستری میشود. اما پدرش زمانی كه چارلی ۱۲ ساله بود، فوت شد. زمانی كه مادرش در یكی از اجراهای زنده تئاتر كه برای سربازان اجرا میشد، جسمی به سر وی برخورد كرد و آسیب دید، چارلی 5 ساله روی صحنه رفت و تماشاچیان عصبانی را با خواندن آهنگی سرگرم و آرام كرد. با بستری شدن مادر، چارلی و برادرش رابطهٔ عمیق تری پیدا كردند و هر دو با استعداد بالایی كه داشتند در همین سالن قدیمی كه پدر و مادرشان در آن كار میكردند، مشغول به كار شدند.
چاپلین در سال 1910 به آمریكا رفت و با برادرانش استودیو چاپلین را تاسیس كردند. در سال ۱۹۲۸ مادر چاپلین، درست در زمانی كه ۷ سال از انتقال وی توسط پسران به هالیوود میگذشت، از دنیا رفت. بعدها چارلی از وجود برادری ناتنی از سمت مادر آگاه شد به نام ویلر دریدن كه این برادر نیز به مابقی برادران در هالیوود و استودیو چاپلین پیوست. چاپلین یهودیزاده فقیری بود كه دوران كودكی را در دشواری و تنگدستی گذراند و در نخستین سالهای شكوفایی سینما در امریكا، با تكیه بر خلاقیت و استعداد خود به اوج شهرت رسید.
در سال ۱۹۱۳ بازی چاپلین در آمریكا مورد توجه یكی از فیلمسازان قرار میگیرد و از آن پس با شركت فیلمسازی كی استون همكاری میكند. وی نخستین فیلمش را با نام ساختن یك زندگی كه فیلم كمدی بود در سال ۱۹۱۴ آغاز كرد. در این كمپانی و با این فیلم چاپلین به شهرت رسید. به تدریج چاپلین به محبوبترین هنرمند تاریخ سینما تبدیل شد و تهیهكنندگی آثارش را نیز بر عهده گرفت.
در 1913، هنگامی كه با دستمزد 150 دلار در هفته در كمپانی كی استون استخدام شد، یك بازیگر سیار نمایشهای وودویل امریكایی بود. در نخستین فیلمی كه به نام در تلاش معاش (1914) برای مك سنت بازی كرد، نقش یك شیك پوش تیپیك انگلیسی به او محول شد، اما با فیلم دومش، مخمصه غریب مبیل 1914، كاركتر یك ولگرد كوچولو را معرفی كرد؛ كاركتری كه بعدها او را شهره آفاق ساخت و به یك نماد جهانی سینمایی از یك فرد عامی در دوران ما بدل كرد.
چاپلین در كمپانی كی استون در 34 فیلم كوتاه و 6 حلقهای داستانی با عنوان رمانس ناكام تیلی (1914) به كارگردانی مك سنت بازی كرد و كاراكتر این دلقك ریزنقش محزون را به تدریج پرورش داد. شخصیتی با كفشهایی كه برایش بزرگ بودند، شلواری گشاد و كتی تنگ كه كلاه لبهدار دربی بر سر می گذاشت. شخصیت پردازی درخشان او، همراه با حركات پانتومیم كه چارلی تبحر بیمانندی در آن داشت، از ولگرد كوچولو انسانی ساخت كه با جهان پیرامون خود به كلی بیگانه است.
از جمله مشهورترین فیلمهایی كه چاپلین در كمپانی اسانی ساخت، میتوان به ولگرد، شغل، بانك، شبی در نمایش اشاره كرد. این فیلمها در سال 1915 ساخته شدند. این فیلمها چندان مورد استقبال قرار گرفتند كه چارلی سال بعد درخواست هفتهای 10 هزار دلار به اضافه پیش پرداختی معادل 150000 دلاری پس از امضای قرارداد برای ساختن 12 فیلم برای كمپانی میوچوال را كرد.
چاپلین در سال ۱۹۱۹ به همراهی تعدادی از دوستان سینماییاش اتحادیه سینماگران را تاسیس كرد. آن زمان این فرصت برای او پدید آمده بود تا پس از سالها، به دلمشغولیهای خود بپردازد و فارغ از نظام مافیایی حاكم بر هالیوود، حرف دل خویش را به زبان تصویر بیان كند.
بسیاری چارلی چاپلین را تنها یك كمدین موفق میدانند حال آنكه او در طول زندگانی خود در زمینه موسیقی نیز استعداد فراوانی از خود نشان داد. ساخت موسیقی فیلم كار عادی وی بود و توانست در مجموع موسیقی 23 فیلم را به پایان برساند. موسیقی فیلم لایم لایت ساخته چاپلین در سال 1972 برنده جایزه اسكار شد.
شخصیت چاپلین بیشتر به عنوان "آواره" شهرت یافت كه در زبانهای مختلف دنیا مفهومی به مانند فردی ولگرد با رفتارهای پیچیده اما بزرگ منشانه داشت. در سال ۱۹۱۵ چاپلین با یك كمپانی تازه قرارداد بست و مشغول ساخت فیلمهای بلندتری شد.
در سال ۱۹۱۶ كمپانی فیلم موچوال مبلغ ۶۷۰ هزار دلار با چاپلین قرارداد بست و در مدت ۱۸ ماه وی ۱۲ فیلم بلندمدت كمدی برای آنها ساخت كه در این نوع از ویژگی ممتازی در تاریخ سینما برخوردار بودند. در واقع تمام فیلمهای كه در این كمپانی ساخته شد، به یك اثر كلاسیك سینمای كمدی تبدیل شدند.
در پایان این سالها آمریكا وارد جنگ جهانی شد و چاپلین دورهٔ جدیدی از سینمای خود را با دوستانی آغاز كرد. از سال ۱۹۱۸ چاپلین در استودیو خود مشغول به كار شد. تمام فیلمهای پیشین دوباره ویرایش و كات شدند و در سالهای مختلف موسیقی و تدوین جدید صورت گرفت.
دیكتاتور بزرگ نخستین فیلم كاملا ناطق چاپلین بود كه در اوضاع نابسامان جهانی در دهه 40، اثری ضد نازی بود. این فیلم در مورد دیكتاتوری اروپایی و در واقع تاریخچه زندگی آدنوید هینكل، دیكتاتور كشور خیالی تامانیا است كه دست به كشتار یهودیها میزند و اروپا را درگیر جنگ میكند.
برخی این فیلم را نپسندیدند و برخی جنبه سیاسی آن را جدی و برخی آن را به قدر كافی جدی نگرفتند. با این حال این فیلم از نظر تجاری محبوبیت فراوانی پیدا كرد و چاپلین را همچنان به عنوان یك ستاره در اوج نگاه داشت. سرانجام، سر چارلز اسپنسر چاپلین، اسطوره سینمای صامت (1889- 1977)، 25 دسامبر سال 1977 در سن 88 سالگی درگذشت.
برخی از افتخارات چارلی چاپلین:
برنده جایزه اسكار بهترین موسیقی اورجینال برای فیلم لایم لایت در سال ۱۹۷۳
نامزد دریافت جایزه اسكار در رشتههای بهترین فیلم، بهترین فیلمنامه اورجینال و بهترین بازیگر نقش اول برای فیلم دیكتاتور بزرگ در سال ۱۹۴۱
نامزد دریافت جایزه اسكار در رشته بهترین فیلم نامه اورجینال برای فیلم موسیو وردو در سال ۱۹۴۸
دریافت جایزه اسكار بهترین دستاورد هنری برای فیلم سیرك در سال ۱۹۲۹
دریافت جایزه افتخاری یك عمر فعالیت هنری در سال ۱۹۷۲
برنده جایزه افتخاری شیر طلایی از جشنواره ونیز در سال ۱۹۷۲
برخی از فیلمهای چارلی چاپلین:
آتشنشان، ماجراجو، یك زندگی سگی، پسر بچه، دیكتاتور بزرگ، سیرك، شهر نورانی میشود، عصر جدید، مغازه وسیقه گذاری، دریا، غریبه، یك زن، بانك، سرسره بازی، خیابان آرام ...
نمایی از برخی فیلمهای كمدی چارلی چاپلین
چارلی چاپلین، در كنار گاندی
چارلی چاپلین، در كنار آلبرت اینشتین
بدون شك چارلی چاپلین یكی از بزرگترین و بیادماندنی ترین شخصیت های كمدی جهان به شمار می آید.
بازیگری كه چه در دوران صامت سینما و در چه بعد از آن ؛ توانست با فیلم های درخشانش نام خود را
برای همیشه در دنیای هنر ثبت كند.
بسیاری چارلی چاپلین را تنها یك كمدین موفق می دانند حال آنكه او در طول زندگانی خود در زمینه موسیقی نیز استعداد فراوانی از خود نشان داد. ساخت موسیقی فیلم كار عادی وی بود و توانست در مجموع موسیقی 23 فیلم را به پایان برساند. در توانایی ساخت موسیقی چاپلین همین بس كه موسیقی فیلم لایم لایت ساخته چالین در سال 1972 برنده جایزه اسكار شد.
چارلی اسپنسر چاپلین مهمترین و تاثیرگذارترین شاگرد مك سنت و فرزند یك نمایشگر تالارهای محلی موسیقی انگلیسی به نام جرالدین چاپلین (بازیگر)، كودكی خود را در صحنه های سرگرم كننده تفریحی گذرانده بود. تصویر او از جهان، همچون چارلز دیكنز و د.و.گریفیث، كه شباهت زیادی به هر دو داشت، با هر فقیر و تنگدستی دوران خردسالی و جوانی رنگ آمیزی شده بود و در طول عمر همدردی عمیق خود را نسبت به تنگدستان حفظ كرد.
در 1913، هنگامی كه با دستمزد صد و پنجاه دلار در هفته در كمپانی كی استون استخدام شد، یك بازیگر سیار نمایشهای وودویل امریكایی بود. در نخستین فیلمی كه به نام در تلاش معاش (1914) برای مك سنت بازی كرد، نقش یك شیك پوش تیپیك انگلیسی به او محول شد، اما با فیلم دومش، مخمصه ی غریب مبیل (1914) كاركتر و هیات ظاهری یك ولگرد كوچولو را معرفی كرد؛ كاركتری كه بعدها اورا شهره ی آفاق ساخت و به یك نماد جهانی سینمایی از یك فرد عامی در دوران ما بدل كرد.
چاپلین در كمپانی كی استون در سی و چهار فیلم كوتاه و شش حلقه یی داستانی با عنوان رمانس ناكام تیلی (1914) به كارگردانی مك سنت بازی كرد و كاراكتر این دلقك ریزنقش محزون را به تدریج پرورش داد؛ شخصی با كفشهایی كه برایش بزرگ بودند، شلواری گشاد و كتی تنگ كه كلاه لبه دار دربی بر سر می گذاشت. اما قریحه ی چاپلین برای سبك ظریفتری ساخته شده بود و نه كمدی هایی با ضرباهنگ دیوانه وار كی استون، بنابرین در 1915 قراردادی برای ساختن چهارده فیلم كوتاه دو حلقه یی با كمپانی اسانی، با دستمزد هفته یی 1250 دلار، كه در آن زمان دستمزد كلانی بود، بست او این فیلمها و فیلمهای بعدی خود را، جلای بیشتری داد.
شخصیت پردازی درخشان او، همراه با حركات پانتومیم كه چارلی تبحر بی مانندی در آن داشت، از ولگرد كوچولو انسانی ساخت كه با جهان پیرامون خود بكلی بیگانه است بهترین فیلمهایی كه چاپلین در كمپانی اسانی ساخت: ولگرد ،شغل ، بانك ، شبی در نمایش. این فیلمها را در سال 1915 ساخت. این فیلمها چندان مورد استقبال قرار گرفتند كه سال بعد در خواست هفته ای ده هزار دلار به اضافه پیش پرداختی معادل 150000 دلاری پس از امضای قرارداد برای ساختن 12 فیلم برای كمپانی میو چوال را كرد.
بهترین فیلمهای او در كمپانی میوچوال عبارتنداز: بازرس فرودگاه 1916، مامور آتش نشانی 1916، ساعت یك صبح 1916، سر سره بازی 1916، سمساری 1916، خیابان اوباش 1917، مهاجر 1917، ماجراجو 1917، چارلی از این فیلمها آثاری به یاد ماندنی به وجود آورد. همچنین اورا به شهرت جهانی رساند و برای اولین بار استعداد درخشانش را آشكار كردند.
هجویه یی از مردم بسیار فقیر در مقابل مردم بسیار غنی؛ ضعف در مقابل قوی، كه چاپلین رانزد مردم نزد مردم فقیر عزیز كرد و بلعكس. به طور مثال در فیلم مهاجر؛ دورویی آمریكایها نسبت به مهاجران و بی رحمی مسولان ادارهای مهاجرت رانشان می دهد.به محض رسیدن كشتی (چارلی چاپلین) به آیلند او با غرور و امید به مجسمه ی آزادی نگاه میكند و نوشته ای ظاهر می شود : سرزمین آزادی، بلافاصله نمایی از پلیسهای مرزی نیویورك را می بینیم كه عده زیادی از مهاجران را همچون گله گوسفند به پیش می رانند.در نمای بعدی چارلی نیم نگاه دیگری به مجسمه آزادی می افكند، اما این بار مشكوك و حتی تحقیر آمیز.
صحنه ای از فیلم جویندگان طلا چاپلین تا جونِ 1917 اعتبار زیادی كسب كرده بود این بود كه یك قرارداد یك میلیون دلاری از فرست نشنال به او پیشنهاد شد شد تا هشت فیلم به طول دلخواه برای این كمپانی بسازد. این معامله به او امكان داد تا استودیویی برای خود بنا كند و تمام فیلمهایش را تا سال 1952 رادر آنجا بسازد (این سالی بود كه چاپلین آمریكا را ترك كرد.)
موفقترین اقدام چارلی در فرست نشنال كارگردانی اولین فیلم بلند او (پسر بچه 1921) بود . این فیلم زندگینامه ای كمدی و ماجرای بیكاری است كه به پسر بچه ای فقیر از محله فقیر نشین دل می بندد (نقش پسر بچه را جكی كوگان اجرا كرد كه پنج سال بیشتر نداشت و او را به شهرت جهانی رساند). فیلم پسر بچه در جهان غوغایی به پا كرد كه بیش از 2.5 میلیون دلار نصیب تهیه كنندگان آن كرد.
بعد از اتمام قراردادش با فرست نشنال آزاد شد تا از طریق كمپانی یونایتد آرتیست ادامه كار دهد، این كمپانی كمپانی بود كه (توسط چارلی چاپلین، مری پینكفورد، داگلاس فیربنكس و دیوید واركر گریفیث تاسیس شده بود كه فیلمهای خود را از طریق آن پخش كنند. یونایتد آرتیست یك كمپانی تولید فیلم نبود، بلكه كمپانی مستقلی بود كه فیلمهای كمپانیهای مستقل را پخش می كرد).
صحنه ای از فیلم ولگرد نخستین فیلم او در یونایتد آرتیست زن پاریسی 1923 بود. این فیلم یك درام تقدیر استادانه است و كنایه های ظریفش فیلمسازانی همچون ارنست لوبیچ و رنه كلر را تحت تاثیر خود قرار داد. فیلم بعدی آن (جویندگان طلا 1925) كه بار دیگر به نقش مركزی ولگرد كوچولو بازگشت. جو یندگان طلا در پس زمینه ای هجوم برای كشف طلا در منطقه كلندایك در 1898 فیلم برداری شد و موفق شد فضای دشوار ، سرشار از گرسنگی وحرص و آز میان سه گروه معدن دار برای كسب حقوق حفاری را به نمایش گذارد.
جویندگان طلا شاخص ترین اثر چارلی چاپلین بود كه هنوز هم مانند سال 1925 مورد علاقه مردم است. چاپلین شخصاً آن را بر دیگر فیلمهایش ترجیح می داد. در فیلم بعدی خود به نام سیرك 1928، آن ولگرد كوچولو به فكر دلقك شدن می افتد.
فیلمی صامت با ساختاری زیبا كه در جریان ناطق شدن سینما ساخته شد و درمراسم اُسكار همان سال (1929) در رشته های: بهترین فیلمنامه، بازیگری، كارگردانی و بهترین فیلم (تهیه كنندگی) را برد و این اُسكار ها را به فیلم خود تخصیص داد. چالین در جریان ساختن این فیلم درگیر دادگاه طلاق از همسر دومش بود و متهم به اهانت از جانب اخلال گرایان مذهبی بود چنان كه نزدیك بود خودكشی كند.
زندگی نامه و حوادث مهم زندگی الی مرگ او:
· بتاریخ 16 اپریل 1889 درلندن متولد شد.
· برای اولین باردرسال 1896 به سن هفت سالگی روی استیج ظاهرگردید.
· درسال1908 به یكی از محبوبترین بازیگران انگلستان مبدل گردید.
· درسال 1910 برای اولین بار به امریكا رفت.
· درسال 1913 به هالییوود رفت و اولین فلمش را ساخت و درسال اول اقامتش درهالییوود جمعاً 35 فلم كامیدی ساخت كه كركترآدم كج پا با كلاه شپو، بروت مخصوص، بوت های كلان و مسخره، گشتارخاص و پتلون فراخ را به علاقه مندان معرفی نمود.
· درسال 1915 با ( ایسینی استودیوز) شروع به كاركرد و دریك سال 14 فلم ساخت.
· درسال 1916 با شركت ( Mutual Films) كاركرد و درظرف یكسال 670000 دالركماهی نمود.
· درسال 1917 با ( ملدرید هیریس) ازدواج نمود ( كه درسال 1920 ازهمدیگرجداشدند.) درآن سال با شركت
(First National) با عقد قرارداد یك میلیون دالری شروع به كاركرد وهشت فلم را درظرف یك سال ساخت، كه درآنها نویسنده، تهیه كننده، كارگردان و هنرپیشه بود، درحقیقت همه كاره آن فلم ها خود چاپلین بود.
· درسال 1919 ( شركت یونایتید آرتیست) را بنیان گذاری كرد.
· درسال 1921 سفری به اروپا داشت كه با استقبال گرم مردم روبروشد.
· درسال 1924 با ( لیتا گری (Lita Grey ازدواج نمود.
· دربین سالهای 1925 الی 1931 بهترین فلم های خود را بنام های (Gold Rush) یا " ازپس طلا" ، ( The Circus) یا سركس، و ( The City Lights) یا چراغ های شهرساخت. چارلی الی سال 1936 درهیچیك از فلمهای خود حرف نزد و همین یكی از ویژگی های برجسته كركتروی بود و بالاخره در فلم ( The Modern Times) یا زمان مدرن فقط یك بیت خواند.
· درسال 1936 با ( پلیتی گودارد) ازدواج نمود كه درسال 1942 ازهم جدا شدند.
· درسال 1943 با ( اونا اونیویل) ازدواج نمود. با آنكه ازسال 1913 الی سال 1952 درهالییوود آمریكا بود، اما هرگز تابعیت آمریكا را نپذیرفت.
· درسال 1952 به سویس رفت و كم كم درآمریكا ازمحبوبیت وی كاسته شد، و آنهم بخاطرانگیزه ها وعقاید سیاسی ای كه داشت.
· درسال 1957 دوباره به انگلستان رفت و فلم ( The king in New York) را ساخت كه درآمریكا به نمایش درنیامد. فلم ( Countess from Hong Kong) را نیز همراه با صوفیا لورین ساخت.
· درسال 1972 به هالییوود بازگشت و یك جایزه اسكارافتخاری به وی اهدا گردید.
· درسال 1975 به لندن رفت و ملكه وی را لقب افتخارداد.
· بالاخره چاپلین در25 دسامبر1977 در " وی وی" سویس درگذشت و در" كروسیر" سویس به خاك سپرده شد.